Subskrybuj: 

[ZAPRASZAMY 22 MAJA] Czy reforma emerytalna, płaca minimalna albo tania herbata naprawdę zmieniają życie ludzi, czy tylko dobrze wyglądają w danych? O przyczynowości, ekonomii i pułapkach interpretacji opowiada Michał Myck. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

Opis odcinka:

Rozmawiamy o tym, dlaczego samo „tłoczenie z danych” nie wystarcza, jeśli chcemy zrozumieć świat. Bierzemy na warsztat jeden konkretny przykład, gdy dane same niczego nie powiedzą: wiek, czas i rok urodzenia splatają się w jeden statystyczny węzełek, którego nie da się rozwiązać samym patrzeniem na wykres. 

W odcinku pojawia się herbata, która mogła ratować życie nie dlatego, że była herbatą, lecz dlatego, że wymagała gotowania wody. Są też klasyczne badania o płacy minimalnej, polska reforma emerytalna z 1999 roku i pytanie, dlaczego gospodarstwa domowe nie uzupełniają prywatnymi oszczędnościami całej utraty przyszłych emerytur. 

To rozmowa o tym, jak działa analiza przyczynowo-skutkowa, jak bada się skutki reform, czym są naturalne eksperymenty i dlaczego dobra polityka publiczna potrzebuje empirycznej pokory. Dowiesz się, dlaczego dobre dane bywają mniej oczywiste niż dobra opowieść, i czemu projektowanie reform bez zrozumienia ludzkich zachowań może skończyć się kosztownym mirażem. 

To odcinek o tym: 

• dlaczego w badaniach społecznych tak trudno odróżnić wpływ wieku, czasu i roku urodzenia; 
• jak naturalne eksperymenty pomagają badać przyczynowość tam, gdzie nie da się cofnąć życia ludzi jak taśmy w laboratorium; 
• czemu tańsza herbata w XVIII-wiecznej Wielkiej Brytanii może być historią o śmiertelności, jakości wody i sile danych; 
• co badania Carda i Kruegera pokazały o płacy minimalnej, zatrudnieniu i intuicjach ekonomicznych; 
• jak reforma emerytalna z 1999 roku wpłynęła na prywatne oszczędności przyszłych emerytów; 
• dlaczego ochrona przedemerytalna może działać inaczej na osoby już zatrudnione, a inaczej na tych, którzy szukają pracy. 

Ten odcinek wyemitowaliśmy w jednym z pierwszych sezonów naszego podcastu, przypominamy go bo jest świetnym przygotowaniem do następnej rozmowy.  

Gość: Michał Myck

Michał Myck jest profesorem ekonomii, współtwórcą Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA. W badaniach pokazuje, jak z danych wydobywać nie tylko wzory, ale też wiarygodne wnioski o przyczynach i skutkach. Jego zainteresowania badawcze obejmują przede wszystkim kwestie społeczne, rolę świadczeń, transferów i podatków, a także decyzje wewnątrz gospodarstw domowych.  

Posłuchaj:

Najnowszy odcinek naszego podcastu GRAPE | Tłoczone z danych jest do odsłuchania wszędzie tam, gdzie słuchacie Państwo swoich ulubionych podcastów, w tym w serwisach: Spotify | Apple Podcasts | YouTube.

Czasówka:

• 00:00 - Początek: skąd wiadomo, co jest przyczyną? 
• 00:40 - Tłoczenie: dane to dopiero początek 
• 03:18 - Chwila: wiek, czas i rocznik w jednym splocie 
• 08:27 - Herbata: gotowana woda i spadek śmiertelności 
• 13:25 - Minimalna: płaca minimalna kontra intuicja 
• 17:24 - Emerytalna: reforma 1999 i prywatne oszczędności 
• 22:25 - Przedemerytalna: ochrona pracownika i reakcje rynku 
• 28:01 - Podsumowanie: jak wyłapać efekt reformy 
• 34:06 - Numerek: 30%, czyli szklanka w 70% pusta 
• 38:08 - Zakończenie: po co nam więcej badań empirycznych 

Montaż:

Aleksandra Łapkiewicz